Trong nỗ lực tìm kiếm những phương pháp điều trị ung thư ít xâm lấn và hiệu quả cao, các nhà khoa học tại Đại học Waterloo (Canada) đã đạt được bước tiến quan trọng: Sử dụng vi khuẩn “ăn khối u” để tiêu diệt tế bào ác tính từ bên trong. Đây được xem là một trong những ứng dụng tiềm năng nhất của y học chính xác trong tương lai gần.
Cơ chế “nội ứng ngoại hợp” của vi khuẩn Clostridium sporogenes
Trọng tâm của nghiên cứu là loại vi khuẩn mang tên Clostridium sporogenes. Trong tự nhiên, loài vi khuẩn này thường tồn tại trong đất và có đặc tính sinh học rất đặc biệt: Chỉ phát triển trong môi trường hoàn toàn không có oxy.
Đặc tính này vô tình trùng khớp hoàn hảo với môi trường bên trong các khối u rắn. Các khối u thường có vùng lõi chứa nhiều tế bào chết và cực kỳ thiếu oxy – nơi mà các phương pháp truyền thống như hóa trị hay xạ trị rất khó tiếp cận hiệu quả. Khi đi vào cơ thể, các bào tử vi khuẩn sẽ tìm đến “vùng lõi” này để sinh trưởng, chiếm lĩnh và từng bước loại bỏ khối u.
Giải quyết bài toán tồn tại ở vùng rìa khối u
Một thách thức lớn mà Tiến sĩ Marc Aucoin và cộng sự đối mặt là khi vi khuẩn di chuyển ra lớp ngoài của khối u – nơi tiếp xúc với máu và có oxy – chúng sẽ bị tiêu diệt ngay lập tức. Điều này khiến quá trình phá hủy khối u không được triệt để.
Để khắc phục, nhóm nghiên cứu đã áp dụng công nghệ sinh học tổng hợp:
-
Chèn gene chịu oxy: Giúp vi khuẩn có khả năng sống sót lâu hơn ở vùng rìa khối u.
-
Hệ thống mạch điện sinh học: Sử dụng các đoạn DNA để điều khiển vi khuẩn hoạt động theo cơ chế có thể dự đoán được, tương tự như các mạch điện trong kỹ thuật.
Cảm biến mật độ (Quorum Sensing): Chìa khóa của sự an toàn
Để đảm bảo vi khuẩn không tấn công các mô khỏe mạnh hoặc phát triển trong máu (nơi giàu oxy), các nhà khoa học đã thiết lập một "bộ cảm biến" thông minh.
Dựa trên hiện tượng cảm biến mật độ quần thể, gene kháng oxy chỉ được kích hoạt khi số lượng vi khuẩn tập trung tại một điểm đạt đến ngưỡng nhất định. Điều này đảm bảo vi khuẩn chỉ thực sự "mạnh lên" khi đã nằm gọn bên trong sào huyệt của khối u, tối ưu hóa độ an toàn cho bệnh nhân.
Tương lai của y học chính xác tại VJIIC
Phương pháp này không chỉ nâng cao hiệu quả điều trị mà còn mở ra kỷ nguyên mới, nơi các tác nhân sinh học được "lập trình" để tiêu diệt bệnh tật một cách tự động và chính xác nhất.
Là đơn vị tiên phong trong việc kết nối các thành tựu y tế quốc tế, VJIIC (Công ty Cổ phần Hợp tác Y tế Việt Nam Nhật Bản) luôn theo dõi sát sao các nghiên cứu tiền lâm sàng này. Chúng tôi tin rằng, việc ứng dụng các liệu pháp sinh học và công nghệ tế bào sẽ là chìa khóa để mang lại hy vọng mới cho cộng đồng bệnh nhân ung thư tại Việt Nam.
VJIIC
