Virus Nipah – mối đe dọa y tế công cộng cần được cảnh giác
Virus Nipah (Nipah virus – NiV) là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm thuộc họ Paramyxoviridae, có nguồn gốc từ động vật và khả năng lây sang người. Trong những năm gần đây, virus này đã tái bùng phát tại Ấn Độ, gây lo ngại cho cộng đồng y tế khu vực và quốc tế do tỷ lệ tử vong cao và chưa có thuốc điều trị đặc hiệu.
Việc cung cấp thông tin chính xác, khoa học giúp người dân hiểu rõ nguy cơ và chủ động phòng tránh là yếu tố then chốt trong kiểm soát dịch bệnh.
Virus Nipah là gì?
Virus Nipah lần đầu được phát hiện vào năm 1998–1999. Đây là tác nhân gây bệnh nguy hiểm, có thể dẫn đến viêm não cấp, suy hô hấp và tử vong nhanh chóng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), virus Nipah được xếp vào nhóm mầm bệnh ưu tiên, do khả năng gây dịch lớn và tác động nghiêm trọng đến sức khỏe cộng đồng.
Đường lây truyền của virus Nipah
Virus Nipah có thể lây nhiễm qua nhiều con đường:
Lây từ động vật sang người
-
Dơi ăn quả (dơi cáo) là ổ chứa virus tự nhiên
-
Lây qua thực phẩm (trái cây, nước ép) bị nhiễm nước bọt hoặc nước tiểu của dơi
-
Lây qua động vật trung gian, phổ biến nhất là lợn
Lây từ người sang người
-
Tiếp xúc gần với dịch tiết đường hô hấp của người bệnh
-
Chăm sóc bệnh nhân không sử dụng phương tiện bảo hộ cá nhân
-
Nguy cơ lây nhiễm trong cơ sở y tế nếu kiểm soát nhiễm khuẩn không đầy đủ
Triệu chứng bệnh do virus Nipah
Thời gian ủ bệnh thường từ 4–14 ngày, trong một số trường hợp có thể kéo dài hơn.
Giai đoạn khởi phát
-
Sốt cao đột ngột
-
Đau đầu, mệt mỏi
-
Đau cơ, buồn nôn, nôn
Giai đoạn nặng
-
Khó thở, viêm phổi cấp
-
Rối loạn ý thức, lú lẫn
-
Co giật, hôn mê do viêm não
⚠️ Tỷ lệ tử vong của bệnh do virus Nipah được ghi nhận dao động 40–75%, phụ thuộc vào từng đợt bùng phát và khả năng đáp ứng y tế.
Vì sao virus Nipah được đánh giá đặc biệt nguy hiểm?
-
Chưa có vắc xin phòng ngừa được lưu hành rộng rãi
-
Chưa có thuốc điều trị đặc hiệu
-
Bệnh diễn tiến nhanh, dễ chuyển nặng
-
Có khả năng lây từ người sang người
-
Tỷ lệ tử vong cao
Những yếu tố này khiến virus Nipah trở thành thách thức lớn đối với hệ thống y tế.
Biện pháp phòng tránh virus Nipah cho cộng đồng
Hiện chưa có biện pháp điều trị đặc hiệu, vì vậy phòng bệnh là yếu tố quan trọng nhất.
Khuyến cáo phòng bệnh
-
Không ăn trái cây rơi xuống đất hoặc có dấu hiệu bị động vật cắn
-
Không uống nước ép trái cây tươi chưa được đun sôi, tiệt trùng
-
Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng
-
Đeo khẩu trang khi đến nơi đông người hoặc cơ sở y tế
-
Hạn chế tiếp xúc gần với người có triệu chứng sốt, ho, khó thở
Đối với người đi/đến từ vùng có dịch
-
Theo dõi sức khỏe tối thiểu 14–21 ngày
-
Khi có dấu hiệu nghi ngờ, cần đến ngay cơ sở y tế
-
Thông báo rõ lịch sử đi lại và tiếp xúc cho nhân viên y tế
Vai trò của truyền thông y tế và hợp tác quốc tế
Trong bối cảnh dịch bệnh mới nổi như virus Nipah, việc phối hợp giữa các quốc gia, nâng cao nhận thức cộng đồng và tiếp cận sớm với y tế chuyên sâu đóng vai trò then chốt trong giảm thiểu rủi ro cho người bệnh.
VJIIC luôn cập nhật thông tin y tế quốc tế chính thống, hỗ trợ tư vấn và kết nối người bệnh với các cơ sở y tế uy tín tại Nhật Bản, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách bền vững.
VJIIC
