Ngày 8/6/2026, Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản (MHLW) chính thức cấp phép lưu hành cho Telomelysin™ (tên gốc: suratadenoturev, mã phát triển OBP-301) – liệu pháp virus oncolytic đầu tiên trên thế giới được phê duyệt trong điều trị ung thư thực quản. Đây là bước tiến quan trọng dành cho nhóm bệnh nhân không còn khả năng phẫu thuật triệt căn hoặc hóa xạ trị, mở ra một hướng điều trị mới tại Nhật Bản. Trong bài viết này, VJIIC cập nhật thông tin cơ chế hoạt động, ý nghĩa lâm sàng và những điều người bệnh Việt Nam cần biết khi cân nhắc điều trị ung thư thực quản tại Nhật.
Telomelysin™ là gì?
Telomelysin™ là một chế phẩm virus adeno tiêu hủy khối u (oncolytic adenovirus), được Oncolys BioPharma Inc. (Nhật Bản) phát triển và vừa được MHLW cấp phép lưu hành chính thức – không phải phê duyệt có điều kiện hay có thời hạn – sau khi xem xét dữ liệu từ nghiên cứu lâm sàng then chốt được thực hiện tại 17 địa điểm nghiên cứu ở Nhật Bản. Hồ sơ đăng ký lưu hành được Oncolys nộp từ ngày 15/12/2025.
Sản phẩm được chỉ định cho bệnh nhân ung thư thực quản không đủ điều kiện phẫu thuật triệt căn hoặc hóa xạ trị – nhóm bệnh nhân vốn có rất ít lựa chọn điều trị hiệu quả.
Cơ chế hoạt động của Telomelysin™
Khác với hóa trị hay xạ trị truyền thống, Telomelysin™ hoạt động theo cơ chế chọn lọc sinh học:
- Virus được tiêm trực tiếp vào khối u (intratumoral administration).
- Bên trong khối u, Telomelysin™ nhân lên chọn lọc trong tế bào ung thư nhờ kích hoạt promoter của gen telomerase reverse transcriptase ở người (hTERT) – một dấu ấn hoạt động mạnh ở phần lớn tế bào ác tính nhưng gần như không hoạt động ở tế bào lành.
- Quá trình nhân lên này khiến virus ly giải (phá hủy) trực tiếp tế bào ung thư, đồng thời hạn chế ảnh hưởng đến mô lành xung quanh.
Oncolys định hướng phát triển Telomelysin™ cho các chỉ định mà kiểm soát khối u tại chỗ kết hợp xạ trị có thể mang lại lợi ích lâm sàng rõ rệt – phù hợp với đặc điểm của nhiều ca ung thư thực quản giai đoạn tiến triển tại Việt Nam khi bệnh nhân đến khám muộn.
Vì sao đây là bước tiến quan trọng?
- Lần đầu tiên trên thế giới, một liệu pháp virus oncolytic được phê duyệt chính thức cho ung thư thực quản.
- Mở thêm lựa chọn điều trị cho bệnh nhân không còn chỉ định phẫu thuật hoặc hóa xạ trị – nhóm bệnh nhân trước đây gần như chỉ còn chăm sóc giảm nhẹ.
- Theo thỏa thuận hợp tác thương mại ký từ tháng 2/2024, FUJIFILM Toyama Chemical Co., Ltd. sẽ chịu trách nhiệm thương mại hóa Telomelysin™ tại Nhật Bản sau khi sản phẩm được đưa vào danh mục giá bảo hiểm y tế quốc gia (NHI). Oncolys dự kiến ra mắt sản phẩm trong năm tài chính 2026.
Ông Yasuo Urata, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành Oncolys BioPharma, chia sẻ đây là "một cột mốc quan trọng… đối với các bệnh nhân ung thư thực quản không đủ điều kiện phẫu thuật triệt căn hoặc hóa xạ trị," đồng thời kỳ vọng Telomelysin™ sẽ trở thành lựa chọn điều trị có ý nghĩa trong bối cảnh bệnh lý vốn rất khó điều trị này.
Người bệnh Việt Nam có thể tiếp cận điều trị ung thư thực quản tại Nhật Bản như thế nào?
Ung thư thực quản thường được phát hiện ở giai đoạn muộn tại Việt Nam do triệu chứng ban đầu dễ nhầm lẫn với các bệnh lý tiêu hóa thông thường. Với những liệu pháp mới như Telomelysin™ đang dần được đưa vào thực hành lâm sàng tại Nhật Bản, việc tiếp cận thông tin sớm và chính xác là yếu tố quan trọng giúp bệnh nhân có thêm lựa chọn điều trị.
VJIIC hỗ trợ kết nối bệnh nhân Việt Nam với các bệnh viện và chuyên gia ung bướu đầu ngành tại Nhật Bản, bao gồm:
- Tư vấn hồ sơ bệnh án và định hướng phác đồ điều trị phù hợp
- Kết nối khám, hội chẩn với bác sĩ chuyên khoa ung bướu tại Nhật Bản
- Hỗ trợ thủ tục thăm khám, nhập viện và phiên dịch y tế trong suốt quá trình điều trị
Lưu ý: Telomelysin™ hiện mới được phê duyệt lưu hành tại Nhật Bản; việc chỉ định điều trị cụ thể cho từng bệnh nhân cần được bác sĩ chuyên khoa đánh giá trực tiếp dựa trên giai đoạn bệnh, thể trạng và hồ sơ bệnh án.
theo Oncolys BioPharma
VJIIC
